{"id":2729,"date":"2023-09-29T10:31:00","date_gmt":"2023-09-29T08:31:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/?p=2729"},"modified":"2025-08-22T12:45:57","modified_gmt":"2025-08-22T10:45:57","slug":"bezpieczenstwo-pracy-przy-wykopach-zabezpieczenie-wykopu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/bezpieczenstwo-pracy-przy-wykopach-zabezpieczenie-wykopu\/","title":{"rendered":"Bezpiecze\u0144stwo pracy przy wykopach \u2013 zabezpieczenie wykopu"},"content":{"rendered":"\n<p>Prace w wykopach wymagaj\u0105 przestrzegania specjalnych zasad, tak by zapewni\u0107 pracownikom maksimum bezpiecze\u0144stwa. Gdy prowadzone s\u0105 g\u0142\u0119bokie wykopy, pojawia si\u0119 mi\u0119dzy innymi konieczno\u015b\u0107, by obliczy\u0107 nachylenie skarpy. Sprawd\u017a, jakie wymogi bezpiecze\u0144stwa musz\u0105 zosta\u0107 spe\u0142nione, gdy w gr\u0119 wchodz\u0105 wykopy ziemne.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Praca w wykopach \u2013 definicje<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Wykopy to specyficzna cz\u0119\u015b\u0107 wielu prac \u2013 zar\u00f3wno budowlanych, jak i&nbsp;konserwacyjnych. Wykopy definiowane s\u0105 przez prawo jako sta\u0142e lub tymczasowe obiekty budowlane. S\u0105 r\u00f3wnie\u017c okre\u015blane jako strefa niebezpieczna, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 osuni\u0119cia si\u0119 klinu, czyli fragmentu skarpy odrywaj\u0105cego si\u0119 pod wp\u0142ywem nacisku lub samoistnie.<\/p>\n\n\n\n<p>Wykopy ziemne mog\u0105 by\u0107 tymczasowe lub trwa\u0142e. W przypadku wykopu tymczasowego przewidywany okres u\u017cytkowania nie mo\u017ce by\u0107 d\u0142u\u017cszy ni\u017c 1 rok. Wykop trwa\u0142y to konstrukcja ziemna o&nbsp;przewidywanym okresie u\u017cytkowania powy\u017cej 1 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Wykopy ziemne dziel\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na w\u0105skoprzestrzenne (szeroko\u015b\u0107 dna mniejsza lub r\u00f3wna 1,5&nbsp;m) oraz szerokoprzestrzenne \u2013 szeroko\u015b\u0107 dna wi\u0119ksza ni\u017c 1,5&nbsp;m. Mog\u0105 by\u0107 p\u0142ytkie \u2013 o&nbsp;g\u0142\u0119boko\u015bci mniejszej b\u0105d\u017a r\u00f3wnej 1&nbsp;m lub \u015bredniog\u0142\u0119bokie \u2013 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 nie wi\u0119ksza ni\u017c 3&nbsp;m. Wykopy g\u0142\u0119bokie to konstrukcje na ponad 3&nbsp;m.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Zabezpieczenie wykop\u00f3w \u2013 BHP<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Wykopy ziemne powinny by\u0107 odpowiednio zabezpieczone. Konieczne jest prowadzenie rob\u00f3t zgodnie z&nbsp;projektem budowlanym i&nbsp;wymogami okre\u015blonymi w planie BIOZ, kt\u00f3ry wyznacza zasady bezpiecze\u0144stwa i&nbsp;higieny pracy obowi\u0105zuj\u0105ce na terenie danej budowy. Prace w wykopach musz\u0105 te\u017c uwzgl\u0119dnia\u0107 rozmieszczenie instalacji i&nbsp;urz\u0105dze\u0144 podziemnych, na przyk\u0142ad gazoci\u0105gu czy kanalizacji. Je\u015bli nie ma odpowiednich informacji, a&nbsp;roboty przy wykopie prowadzone s\u0105 w pobli\u017cu instalacji elektrycznych b\u0105d\u017a gazowych, prace powinny odbywa\u0107 si\u0119 r\u0119cznie \u2013 bez u\u017cycia ci\u0119\u017ckiego sprz\u0119tu i&nbsp;maszyn.<\/p>\n\n\n\n<p>Do zabezpieczenia wykop\u00f3w stosowane s\u0105 \u015bciany szczelinowe i&nbsp;\u015bcianki szczelne, a&nbsp;tak\u017ce grodzie stalowe. Miejsce wykopu nale\u017cy ogrodzi\u0107 i&nbsp;oznakowa\u0107 za pomoc\u0105 tablic z&nbsp;napisami ostrzegawczymi. Do ogrodzenia wykopu zaleca si\u0119 u\u017cywa\u0107 barier ochronnych o&nbsp;wysoko\u015bci 1,1 m, ustawione w odleg\u0142o\u015bci nie mniejszej ni\u017c 1&nbsp;m od kraw\u0119dzi wykopu. Dodatkowym zabezpieczeniem jest zakrywanie zag\u0142\u0119bienia, tak by uniemo\u017cliwi\u0107 przypadkowe wpadni\u0119cie do niego po&nbsp;godzinach pracy. W ten sam spos\u00f3b nale\u017cy zabezpieczy\u0107 m.in. studzienki.<\/p>\n\n\n\n<p>Prace prowadzone powinny by\u0107 przez minimum dw\u00f3ch pracownik\u00f3w, wskazana jest r\u00f3wnie\u017c asekuracja. Prace w wykopach za ka\u017cdym razem wymagaj\u0105 przed rozpocz\u0119ciem sprawdzenia stanu zabezpiecze\u0144 wykopu, g\u0142\u00f3wnie element\u00f3w zabezpieczaj\u0105cych \u015bciany lub nachylenia skarp.<\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re wykopy (do g\u0142\u0119boko\u015bci 1 m, gdy teren przy wykopie nie jest obci\u0105\u017cony w zasi\u0119gu o&nbsp;szeroko\u015bci r\u00f3wnej g\u0142\u0119boko\u015bci wykopu i&nbsp;wykopy pionowe) nie musz\u0105 by\u0107 umacniane. Niezale\u017cnie od tego, czy wykop ziemny jest p\u0142ytki, czy g\u0142\u0119boki, obowi\u0105zuje zasada, \u017ce wykopanego gruntu nie wolno sk\u0142adowa\u0107 przy kraw\u0119dzi wykopu. Je\u015bli podczas prac ziemnych ekipa natrafi na elementy przypominaj\u0105ce niewybuchy, konieczne jest wezwanie odpowiednich s\u0142u\u017cb, oznakowanie terenu i&nbsp;nadz\u00f3r nad nim a\u017c do przybycia saper\u00f3w. G\u0142\u0119bokie wykopy zawsze musz\u0105 by\u0107 prowadzone wed\u0142ug projektu rob\u00f3t ziemnych, kt\u00f3ry uwzgl\u0119dnia r\u00f3wnie\u017c warunki geologiczne w danym miejscu. Operatorzy sprz\u0119tu u\u017cywanego przy pracach w wykopach musz\u0105 mie\u0107 odpowiednie uprawnienia.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Zabezpieczenie wykop\u00f3w \u2013 przepisy<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Zasady zabezpieczenia wykop\u00f3w ziemnych okre\u015blaj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce normy prawne: PN-B-06050:1999 Roboty ziemne \u2013 wymagania og\u00f3lne oraz PN-B-10736:1999 Wykopy otwarte dla przewod\u00f3w wodoci\u0105gowych i&nbsp;kanalizacyjnych \u2013 warunki techniczne wykonania. Zasady pracy z&nbsp;maszynami okre\u015bla Rozporz\u0105dzenie Ministra Gospodarki z&nbsp;20 wrze\u015bnia 2001 r. w sprawie bezpiecze\u0144stwa i&nbsp;higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i&nbsp;urz\u0105dze\u0144 technicznych do rob\u00f3t ziemnych, budowlanych i&nbsp;drogowych (Dz.U. z&nbsp;2001 r. Nr 118, poz. 1263).<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Wykopy ziemne \u2013 jak obliczy\u0107 nachylenie skarpy<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Wykopy ziemne szerokoprzestrzenne musz\u0105 by\u0107 zabezpieczone przed osuni\u0119ciem. Spos\u00f3b, w jaki wykop ziemny zostanie zabezpieczony, okre\u015bla projekt wst\u0119pny, kt\u00f3ry mo\u017ce ulega\u0107 zmianom wraz z&nbsp;post\u0119pem rob\u00f3t. Jednym z&nbsp;element\u00f3w zabezpieczenia jest w\u0142a\u015bciwe nachylenie skarp. Bezpieczne nachylenie skarpy wykopu powinno zosta\u0107 okre\u015blone w projekcie budowy na podstawie oblicze\u0144 statyczno\u015bci. Musz\u0105 one uwzgl\u0119dnia\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bci grunt\u00f3w, na kt\u00f3rych prowadzony b\u0119dzie wykop ziemny oraz g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 i&nbsp;szeroko\u015b\u0107 wykopu. Obliczenia dotycz\u0105ce nachylenia skarpy s\u0105 kluczowe, zaleca si\u0119 dok\u0142adnie uj\u0105\u0107 ich wyniki we wst\u0119pnym projekcie. Je\u015bli jednak projekt ich nie uwzgl\u0119dnia, przyjmuje si\u0119, \u017ce nachylenia skarp wykop\u00f3w tymczasowych o&nbsp;g\u0142\u0119boko\u015bci do 4&nbsp;m powinny mie\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>nachylenie 1&nbsp;:&nbsp;0,5 dla i\u0142\u00f3w, mieszanin frakcji i\u0142owej z&nbsp;piaskiem i&nbsp;py\u0142em;<\/li>\n\n\n\n<li>nachylenie 1&nbsp;:&nbsp;1 dla ska\u0142 sp\u0119kanych i&nbsp;rumosz\u00f3w zwietrzelinowych;<\/li>\n\n\n\n<li>nachylenie 1&nbsp;:&nbsp;1,25 dla mieszanin frakcji piaskowej z&nbsp;i\u0142ow\u0105 i&nbsp;py\u0142ow\u0105 o&nbsp;ma\u0142ej spoisto\u015bci, na przyk\u0142ad piaski gliniaste, py\u0142y, lessy i&nbsp;gliny;<\/li>\n\n\n\n<li>nachylenie 1&nbsp;:&nbsp;1,5 w przypadku grunt\u00f3w niespoistych oraz przy gruntach spoistych w stanie plastycznym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W przypadku wykop\u00f3w sta\u0142ych nachylenie skarpy wykopu nie powinno by\u0107 wi\u0119ksze ni\u017c:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>1&nbsp;:&nbsp;1,5 przy g\u0142\u0119boko\u015bci do 2&nbsp;m;<\/li>\n\n\n\n<li>1&nbsp;:&nbsp;1,75 przy g\u0142\u0119boko\u015bci od 2&nbsp;m do 4&nbsp;m;<\/li>\n\n\n\n<li>1&nbsp;:&nbsp;2 przy g\u0142\u0119boko\u015bci od 4&nbsp;m do 6&nbsp;m.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wykopy ziemne ze skarpami o&nbsp;bezpiecznym nachyleniu musz\u0105 r\u00f3wnie\u017c posiada\u0107 spadki umo\u017cliwiaj\u0105ce odprowadzenie wody od kraw\u0119dzi wykopu. Plan BiOZ i&nbsp;projekt rob\u00f3t ziemnych musz\u0105 ponadto uwzgl\u0119dnia\u0107 usuni\u0119cie lub zabezpieczenie wszystkich obiekt\u00f3w, urz\u0105dze\u0144 i&nbsp;ro\u015blin znajduj\u0105cych si\u0119 na terenie prowadzonych prac.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Zabezpieczenie wykopu w\u0105skoprzestrzennego<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>W przypadku wykopu w\u0105skoprzestrzennego wystarczy zabezpieczenie w postaci \u015bcian szczelinowych lub palisady z&nbsp;pali b\u0105d\u017a mikropali. Teren wok\u00f3\u0142 wykopu musi by\u0107 odpowiednio oznakowany i&nbsp;zabezpieczony. Pracownicy nie powinni jednocze\u015bnie prowadzi\u0107 innych rob\u00f3t w miejscu wykonywania wykopu, zabronione jest wchodzenie i&nbsp;wychodzenie z&nbsp;wykopu po&nbsp;rozporach lub elementach obudowy.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Prace w wykopach \u2013 najcz\u0119stsze zagro\u017cenia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Do najcz\u0119stszych wypadk\u00f3w przy wykopach ziemnych nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>zasypanie pracownik\u00f3w w wyniku zawalenia si\u0119 \u015bcian wykopu,<\/li>\n\n\n\n<li>wpadni\u0119cie do wykopu na skutek uderzania kopark\u0105 lub po\u015blizgni\u0119cia si\u0119,<\/li>\n\n\n\n<li>uderzenie spadaj\u0105cymi kamieniami lub bry\u0142ami gruntu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Z uwagi na niebezpiecze\u0144stwo prace w wykopach zawsze musz\u0105 by\u0107 prowadzone z&nbsp;nale\u017cyt\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105 i&nbsp;zgodnie z&nbsp;przepisami BHP. Opr\u00f3cz sporz\u0105dzenia projektu rob\u00f3t ziemnych, oznakowania wykop\u00f3w oraz stref pracy sprz\u0119tu, a&nbsp;tak\u017ce zabezpieczenia wykopu przed mo\u017cliwo\u015bci\u0105 osuni\u0119cia gruntu i&nbsp;przestrzegania zasad BHP konieczne jest wyznaczenie dr\u00f3g komunikacyjnych na terenie budowy.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla zwi\u0119kszenia bezpiecze\u0144stwa pracy w wykopach mo\u017cesz rozwa\u017cy\u0107 zakup nast\u0119puj\u0105cych produkt\u00f3w Manutan:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.manutan.pl\/pl\/mpl\/ogolny-znak-ostrzegawczy-19871796mr\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Og\u00f3lny znak ostrzegawcz<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.manutan.pl\/pl\/mpl\/uwaga-glebokie-wykopy-19873398mr\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Znak: Uwaga! G\u0142\u0119bokie Wykopy<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.manutan.pl\/pl\/mpl\/metalowe-barierki-manutan-dlugosc-100-cm-151095\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Metalowe barierki Manutan, d\u0142ugo\u015b\u0107 100 cm<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.manutan.pl\/pl\/mpl\/metalowa-barierka-mobilna-dlugosc-200-cm-451005\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Metalowa barierka mobilna, d\u0142ugo\u015b\u0107 200 cm<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prace w wykopach wymagaj\u0105 przestrzegania specjalnych zasad, tak by zapewni\u0107 pracownikom maksimum bezpiecze\u0144stwa. Gdy prowadzone s\u0105 g\u0142\u0119bokie wykopy, pojawia si\u0119 mi\u0119dzy innymi konieczno\u015b\u0107, by obliczy\u0107 nachylenie skarpy. Sprawd\u017a, jakie wymogi bezpiecze\u0144stwa musz\u0105 zosta\u0107 spe\u0142nione, gdy w gr\u0119 wchodz\u0105 wykopy ziemne. Praca w wykopach \u2013 definicje Wykopy to specyficzna cz\u0119\u015b\u0107 wielu prac \u2013 zar\u00f3wno budowlanych, jak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":2688,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[275,201],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/KORBezpieczenstwo-pracy-przy-wykopach.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2729"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2729"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3554,"href":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2729\/revisions\/3554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manutan.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}