Zasady pracy z chemikaliami • Manutan
Co robić w przypadku kontaktu chemikaliów z oczami?
Jeśli szkodliwa substancja dostanie się do oka:
- Rozchyl powieki.
- Płucz oczy letnią, bieżącą wodą przez 15–30 minut – zawsze od wewnętrznego kącika na zewnątrz.
- Nie pocieraj oczu – może to pogorszyć podrażnienie.
W razie jakichkolwiek problemów ze wzrokiem natychmiast skontaktuj się z pogotowiem ratunkowym (tel. 112 lub 999). Nawet jeśli widzenie wydaje się w porządku, warto udać się do lekarza i poinformować go o nazwie substancji, która wywołała podrażnienie.
Do płukania możesz użyć też specjalnego, sterylnego roztworu w ergonomicznej butelce, która umożliwia precyzyjne dozowanie – sprawia to, że płukanie jest łatwiejsze i skuteczniejsze. Kupując w Manutan, masz pewność, że produkty są odpowiednio certyfikowane.
Przykłady wyposażenia:
Sterylne roztwory do przemywania oczu – zestawy z uchwytem na ścianę.
Bezpieczna prysznicowa płuczka do oczu – idealna do miejsc o wysokim ryzyku kontaktu z chemikaliami.
Roztwory z formowaną miseczką na oko – zapewniają skuteczne płukanie.
Co zrobić, gdy dojdzie do wdychania chemikaliów?
- Natychmiast wyprowadź poszkodowanego z zanieczyszczonego pomieszczenia na świeże powietrze.
- Zdejmij skażoną odzież, jeśli przesiąkła oparami.
- Oceń stan poszkodowanego – w razie bólu głowy, zawrotów, nudności lub utraty przytomności, natychmiast wezwij pomoc.
- Nawet jeśli osoba czuje się dobrze, lepiej, by została zbadana przez lekarza.
Wdychanie toksycznych substancji może prowadzić do utraty przytomności. Jeśli do niej dojdzie – rozpocznij masaż serca i dzwoń po pogotowie.
Jeśli pomieszczenie jest źle wentylowane, zadbaj o jego szybkie opróżnienie i przewietrzenie.
Co zrobić, gdy chemikalia zetkną się ze skórą?
- Natychmiast zdejmij skażone ubranie.
- Jeśli była to substancja żrąca – przemyj skórę dużą ilością wody i załóż jałowy opatrunek.
- W przypadku kontaktu z benzyną, rozpuszczalnikiem lub inną drażniącą substancją – umyj dokładnie skórę wodą.
- Przy poważniejszych obrażeniach – skonsultuj się z lekarzem.
Co zrobić w przypadku połknięcia chemikaliów?
- Nie wywołuj wymiotów – substancja może dodatkowo uszkodzić przełyk i żołądek. Wyjątkiem są silnie toksyczne związki, gdy lekarz zaleci podanie węgla aktywnego.
- Wypłucz usta dużą ilością wody.
- Przy połknięciu substancji żrącej podaj 200–500 ml zimnej wody, ale nie podawaj jedzenia.
- Przy zatruciu cyjankami można podać Nitramyl do inhalacji.
- Zadzwoń po pomoc medyczną – podaj nazwę substancji (ważne, by chemikalia były przechowywane w oryginalnym opakowaniu producenta).
W razie wątpliwości skontaktuj się z Toksykologicznym Centrum Informacyjnym.
Zasady ogólne udzielania pierwszej pomocy
W przypadku utraty przytomności:
- Zabezpiecz siebie (rękawice, maseczka).
- Sprawdź reakcję poszkodowanego.
- Ostrożnie ułóż go na plecach.
- Odchyl głowę do tyłu – udrożnisz drogi oddechowe.
- Sprawdź oddech (przyłóż ucho do ust na 10 sek.).
- Zadzwoń po pogotowie (112 lub 999).
Jeśli osoba oddycha – ułóż ją w pozycji bocznej bezpiecznej. Jeśli nie – rozpocznij resuscytację.
Jak przeprowadzić resuscytację?
- Uklęknij obok poszkodowanego.
- Odchyl jego głowę.
- Ułóż splecione dłonie na środku mostka.
- Ręce wyprostuj i ustaw prostopadle do klatki piersiowej.
- Wykonuj uciski:
- na głębokość 5–6 cm,
- z częstotliwością ok. 100/min (2 na sekundę).
W miarę możliwości zmieniaj się z inną osobą – kontynuuj aż do przyjazdu ratowników.
Jakie chemikalia możesz napotkać w pracy?
- Substancje żrące i drażniące płuca – np. nadtlenek wodoru, wodorotlenek sodu, kwasy.
- Substancje uszkadzające płuca – benzyna, olej napędowy, nafta.
- Toksyczne i bardzo toksyczne – np. arsen, cyjanowodór. Wymagają specjalistycznego przeszkolenia.
- Substancje szkodliwe dla zdrowia – mogą powodować zatrucia lub otumanienie.
- Substancje drażniące – np. chlor, wykorzystywane m.in. w wojsku.
Na etykietach i w kartach charakterystyki znajdziesz: nazwę substancji, skład, zagrożenia i zasady przechowywania. Zwracaj uwagę na słowa ostrzegawcze („Uwaga” vs „Niebezpieczeństwo”) oraz tzw. zwroty R – opisujące poziom ryzyka.
Najważniejsza jest prewencja: zapewnij środki ochrony osobistej
Podczas pracy z chemikaliami niezbędne są:
- Rękawice ochronne – dostosowane do typu substancji (np. kevlarowe, neoprenowe, PVC).
- Gogle ochronne.
- Przyłbice – przy spawaniu i opryskach.
- Odzież ochronna – zabezpiecza przed poparzeniami.
- Maski i respirator – chronią przed wdychaniem toksyn.
Chemikalia najczęściej przedostają się do organizmu przez drogi oddechowe, ale również przez skórę i oczy, a nawet podczas jedzenia.
Wyposażenie stanowiska pracy
Źródło wody – bieżąca woda pitna lub min. 10 l/osobę do przemywania.
Prysznic do oczu – zwłaszcza tam, gdzie występują pyły i chemikalia.
Apteczka – dostosowana do rodzaju substancji (więcej środków na oparzenia i płukanie oczu).
Koc lub tkanina – po kontakcie z chemikaliami często występuje wychłodzenie.
Zapasowa odzież i obuwie – w razie zniszczenia odzieży przez substancje żrące.
TIP: Każdy pracownik powinien wiedzieć, gdzie znajduje się apteczka, źródło wody i znać procedury pierwszej pomocy. Regularne szkolenia są absolutną podstawą w pracy z chemikaliami.